“31,7 milyar dolar ithalata, üreticiye ise yetersiz destek”

Yontar, 2003-Mayıs 2026 döneminde Türkiye'nin 16,5 milyon ton ayçiçeği tohumu ithalatına 9,7 milyar dolar, 15,7 milyon ton ayçiçeği küspesi ithalatına 3,8 milyar dolar ve 15,9 milyon ton ayçiçeği yağı ithalatına 18,2 milyar dolar ödediğini belirtti.
Toplamda 31,7 milyar dolarlık ithalata rağmen aynı dönemde 10,9 milyon ton ayçiçeği yağı ihracatından yalnızca 13,9 milyar dolar gelir elde edildiğini vurgulayan Yontar, 17,8 milyar dolarlık dış ticaret açığının tarım politikalarının başarısızlığını gözler önüne serdiğini söyledi.

“Tekirdağlı ayçiçeği üreticisi maliyet baskısı altında”

Türkiye'nin ayçiçeği üretim merkezlerinden biri olan Tekirdağ'da çiftçinin zor günler geçirdiğini ifade eden Yontar, Çukobirlik'in açıkladığı alım fiyatlarının üreticiyi memnun etmediğini belirtti.
Yüzde 44 yağ oranlı ürün için 35 lira 50 kuruş, yüzde 40 yağ oranlı ürün için 33 lira 50 kuruş, yüzde 35 yağ oranlı ürün için ise 31 lira fiyat açıklandığını hatırlatan Yontar, yüzde 2 stopaj kesintisinin ardından üreticinin eline sırasıyla yalnızca 34 lira 79 kuruş, 32 lira 83 kuruş ve 30 lira 38 kuruş geçtiğini söyledi.

“Mazot 80 lirayı geçti, üretim maliyetleri katlandı”

Mazot fiyatlarının birçok ilde 80 liranın üzerine çıktığını belirten Yontar, 300 dönüm kuru tarım yapan bir işletmenin yılda yaklaşık 2 bin litre mazot tükettiğini ve yalnızca yakıt giderinin yaklaşık 160 bin liraya ulaştığını ifade etti.
2026 yılında çiftçiye verilmesi öngörülen 168 milyar liralık tarımsal desteğin, mevcut fiyatlar karşısında yetersiz kaldığını söyleyen Yontar, üreticinin yalnızca mazot için yaptığı harcamaların bile destekleri erittiğini dile getirdi.

“Tarımda istihdam 7,5 milyondan 4 milyon 560 bine düştü”

Tarımdaki istihdam kaybına da dikkat çeken Yontar, 2002 yılında 7,5 milyon olan tarımsal istihdamın bugün 4 milyon 560 bine gerilediğini, yaklaşık 2 milyon 940 bin kişinin tarımdan koptuğunu belirtti.
Tarımın toplam istihdam içindeki payının yüzde 34,9'dan yüzde 14'e düştüğünü vurgulayan Yontar, yalnızca 2025 yılında 267 bin, 2026'nın ilk çeyreğinde ise 44 bin kişinin daha tarım sektöründen ayrıldığını söyledi.

“Üretim düşüyor, çiftçi toprağını terk ediyor"

Kayısı üretiminin 1 milyon 290 bin tondan 331 bin tona gerileyerek bir yılda yaklaşık yüzde 74 azaldığını, Malatya'da ürün kaybının ise yüzde 100'e yaklaştığını hatırlatan Yontar, kuru üzüm üretim alanlarının son beş yılda yüzde 7, üretim miktarının yüzde 17, verimin ise yüzde 11 azaldığını kaydetti.
Nurten Yontar, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Üreticiyi ithalatla cezalandıran anlayış terk edilmelidir. Çiftçimizin emeğini koruyan, maliyetleri düşüren ve yerli üretimi önceleyen politikalar hayata geçirilmeden ne gıda enflasyonu düşer ne de tarım yeniden ayağa kalkabilir.”