CUMHURİYETİN İLK YILLARINDA EMEĞİN HUKUKİ TEMELLERİ ATILDI

Yeminli Mali Müşavir Cihat Çetinkaya, Cumhuriyet’in ilk yıllarında çıkarılan yasalarla işçi haklarının korunması, adil çalışma koşullarının sağlanması ve örgütlü toplum yapısının güçlendirilmesinin hedeflendiğini ifade etti.

1924 Anayasası ile çalışma hakkının güvence altına alındığını belirten Cihat Çetinkaya, emeğin vatandaşlıkla birlikte korunması gereken bir değer olarak kabul edildiğini söyledi. 1926 Borçlar Kanunu ile iş sözleşmeleri, çalışma süreleri ve iş güvenliği konularının ilk kez hukuki çerçeveye oturtulduğunu hatırlatan Çetinkaya, 1936 tarihli İş Kanunu’nun da işçi hakları, çalışma saatleri, tatil günleri ve iş güvenliği alanlarında önemli adımlar içerdiğini kaydetti.

Yeminli Mali Müşavir Cihat Çetinkaya, “Büyük Önder Atatürk dönemi, bütün zor koşullara rağmen yalnızca işçi sınıfının haklarını güvence altına almakla kalmamış, aynı zamanda örgütlü mücadelenin ve sendikal yapının da temellerini oluşturmuştur. Bu anlayış sadece ekonomik değil, aynı zamanda sosyal bir devrim niteliği taşımaktadır.” ifadelerini kullandı.

İŞÇİ HAREKETLERİ DEMOKRATİK HAKLARIN DA TAŞIYICISI OLDU

Yeminli Mali Müşavir Cihat Çetinkaya, 15-16 Haziran 1970 Büyük İşçi Direnişi’nin Türkiye işçi sınıfı tarihinde önemli bir dönüm noktası olduğunu belirtti. 12 Mart Muhtırası sonrasında sıkıyönetim döneminde işçi hareketlerinin baskılandığını ifade eden Çetinkaya, buna rağmen 1970-1980 arasının işçi hakları ve özgürlükleri bakımından önemli gelişmelere sahne olduğunu dile getirdi.

1972 sonrasında işçi ve sendika hareketlerinde dönemsel azalmalar yaşansa da gelişimin devam ettiğini belirten Cihat Çetinkaya, dönemin işçi hareketlerinin yalnızca çalışma koşullarının iyileştirilmesiyle sınırlı kalmadığını, demokratik haklar ve sendikal özgürlükler gibi sosyal içerikli talepleri de güçlü biçimde gündeme taşıdığını kaydetti.

Çetinkaya, “O dönemin işçi hareketleri sadece ücret ve çalışma şartları ekseninde değerlendirilmemelidir. Bu hareketler, demokratik hakların, sendikal özgürlüklerin ve örgütlü toplum idealinin de güçlü bir ifadesi olmuştur.” şeklinde konuştu.

1 MAYIS TARİHSEL BİR MÜCADELENİN SEMBOLÜDÜR

Yeminli Mali Müşavir Cihat Çetinkaya, 1 Mayıs’ın dünyada işçi ve emekçilerin ortak hafızasında önemli bir yere sahip olduğunu belirtti. Haymarket olaylarının ardından 1 Mayıs’ın 1889 yılında “İşçi ve Emekçi Bayramı” olarak ilan edildiğini, ilk kutlamanın ise 1890 yılında gerçekleştirildiğini hatırlattı.

Türkiye’de 1 Mayıs’ın ilk kez 1912 yılında kutlandığını, 1923 yılında ise resmî olarak kutlandığını ifade eden Çetinkaya, sonraki yıllarda yasaklar ve yeniden kutlama süreçleriyle şekillenen uzun bir tarihsel seyir yaşandığını söyledi.

Cihat Çetinkaya, 1 Mayıs 1977’de İstanbul Taksim’deki kutlamalarda yaşanan acı olayların toplumsal hafızada derin izler bıraktığını belirterek, bu olaylarda çok sayıda insanın yaşamını yitirdiğini ve yüzlerce kişinin yaralandığını hatırlattı.

SENDİKAL HAKLARDA YASAL DÖNÜM NOKTALARI YAŞANDI

Yeminli Mali Müşavir Cihat Çetinkaya, Türkiye’de sendikal hakların gelişiminde yasal düzenlemelerin belirleyici rol oynadığını ifade etti. 1983 yılında çıkarılan 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun önemli bir kilometre taşı olduğunu belirten Çetinkaya, 2012 yılında yürürlüğe giren 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile yeni bir döneme geçildiğini kaydetti.

1 Mayıs’ın 27 Nisan 2009 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 5892 sayılı Kanun ile “Emek ve Dayanışma Günü” olarak resmî tatil ilan edildiğini hatırlatan Cihat Çetinkaya, emeğin tarihsel mücadelesinin yalnızca geçmişe ait bir başlık olmadığını, bugün de sosyal adalet ve çalışma hayatı açısından önemini koruduğunu söyledi.

Cihat Çetinkaya, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“1 Mayıs, emeğin, alın terinin, dayanışmanın ve örgütlü mücadelenin sembolüdür. Cumhuriyet’in emek anlayışından bugüne uzanan bu tarihsel birikim, adil çalışma koşullarının, iş güvenliğinin, sendikal özgürlüklerin ve sosyal devlet ilkesinin önemini bir kez daha hatırlatmaktadır. Tüm işçilerimizin ve emekçilerimizin 1 Mayıs Emek ve Dayanışma Günü kutlu olsun.”