Anahtar Parti Bornova İlçe Başkan Vekili Mustafa Üstün, Türkiye’de sosyal güvenlik sisteminin hem mali sürdürülebilirlik hem de kapsayıcılık açısından ciddi bir kırılma yaşadığını belirterek, evde bakım yapan kişilerin sosyal güvence ve emeklilik hakkına erişememesinin kabul edilemez olduğunu söyledi. Üstün, “Sosyal güvenlik; yaşlılık, hastalık, iş kazası, malullük, işsizlik, ölüm ve analık gibi risklere karşı yurttaşı korumak için vardır. Ancak evde bakım emeği veren milyonlar, sistemin dışında bırakılıyor” dedi.

AKTİF PASİF DENGESİ BOZULUYOR

Mustafa Üstün, Türkiye’de emeklilik sisteminin prim esaslı PAYG yapısında işlediğini; bugünkü çalışanların primleriyle bugünkü emeklilerin aylıklarının ödendiğini hatırlatarak, dünyada genel kabul gören 4 çalışanın 1 emekliyi finanse etmesi dengesinin Türkiye’de sağlanamadığını vurguladı.

Üstün, 2002’de 12,2 milyon çalışanın 5,9 milyon emekliyi finanse ettiğini; 2025’te ise 26,5 milyon çalışanın 16,9 milyon emekliyi finanse eder hale geldiğini belirterek, aktif pasif oranının 2,1’den 1,6’ya gerilediğini ifade etti. “İnsanca emeklilik için konuşulan denge daha da kötüleşti. Üstelik popülist adımlar sistemi daha fazla sıkıştırdı” diye konuştu.

EVDE BAKIM EMEĞİ GÖRÜNMEZ SAYILIYOR

Anahtar Parti Bornova İlçe Başkan Vekili Mustafa Üstün, evde engelli bakımını üstlenen ve bu nedenle iş hayatına katılamayan kişiler için otomatik bir emeklilik hakkı bulunmadığını; ancak isteğe bağlı sigorta yoluyla 4B kapsamında prim ödenirse emekliliğe hak kazanılabildiğini söyledi.

“Gelir yaratamayan, evde 7 gün 24 saat bakım yükü taşıyan vatandaşın prim ödemesi çoğu zaman mümkün olmuyor. Bu emek görünür hale gelmeli ve sosyal güvenceye kavuşmalıdır” dedi.

DÜNYADA ÖRNEK UYGULAMALAR VAR

Mustafa Üstün, Almanya’da belirli bakım derecesi şartıyla evde ücretsiz bakım yapanların emeklilik primlerinin bakım sigortası tarafından ödendiğini ve bu sürenin emeklilik hesabına dahil edildiğini hatırlattı. “Türkiye’de de bakım süresi sosyal güvenlik hakkına dönüşmelidir” ifadelerini kullandı.

MECLİS GÜNDEMİNDE AMA HENÜZ YASALAŞMADI

Üstün, TBMM’de ev kadınları ve evde bakım emeği verenlerin SGK kapsamına alınmasına ilişkin bir kanun teklifinin gündemde olduğunu; ancak henüz yasalaşmadığını belirtti. Ayrıca 5510 sayılı Kanun’un bakıma muhtaç engelli çocuğu olan kadın sigortalılara prim günü ve yaş avantajı sağladığını; fakat bunun sigortalı çalışma içinde olanları kapsadığını, evde bakım emeği veren sigortasız kesimin yine sistem dışında kaldığını vurguladı.

POLİTİKA ÖNERİLERİ

Mustafa Üstün, Anahtar Parti iktidarında Fırsatta Eşitlik Bölüşümde Adalet ilkesi doğrultusunda şu adımların atılacağını belirtti

Kayıt dışılıkla etkin mücadele ve sigortasız çalışmanın önlenmesi

PAYG sisteminde sürdürülebilirliği güçlendirecek istihdam politikaları

Evde bakım ve uzun dönemli bakım alanlarının sosyal güvenlik sistemine entegrasyonu

Evde Bakım Hizmeti Sigortası kurulması

Evde Bakım Borçlanması uygulamasının hayata geçirilmesi

Bireysel emeklilik kapsamının genişletilmesi

Prim ve yaş dengesinde adalet ilkesinin esas alınması

Anahtar Parti Bornova İlçe Başkan Vekili Mustafa Üstün, açıklamasını “Fırsatta eşitlik, bölüşümde adalet Anahtar’da” sözleriyle tamamladı.